Politechnika Krakowska zainaugurowała dziś nowy rok akademicki, wyjątkowy, bo będzie w nim świętować jubileusz 80-lecia istnienia. Kształcenie na PK rozpoczęło 12 tysięcy studentów i doktorantów, w tym 3,6 tys. nowych studentów polskich i zagranicznych. Najlepsi z nich zostali uroczyście immatrykulowani podczas inauguracji w Międzywydziałowym Centrum Edukacyjno-Badawczym „Działownia”.
Przedstawiając im Politechnikę rektor prof. Andrzej Szarata podkreślał: – Nasza uczelnia jest w pełni tego słowa znaczeniu wspólnotą akademicką typu universitas – uniwersytetem posiadającym cztery różne oblicza, zwrócone w czterech kierunkach: nauki, techniki, kultury i sztuki. Patrząc na naszą 80-letnią historię możemy z dumą pochwalić się licznymi osiągnięciami wybitnych inżynierów, ich wkładem w rozwój kraju i świata. Ale Politechnika Krakowska to nie tylko inżynierowie i myśl techniczna. W naszych murach studiowali także wybitni artyści: Zdzisław Beksiński, Sławomir Mrożek, Jan Kanty Pawluśkiewicz, Marek Grechuta, Ewa Demarczyk, Andrzej Mleczko, Sebastian Karpiel Bułecka. To pokazuje, że nasza uczelnia potrafi w umiejętny sposób integrować te pozornie odległe obszary ludzkiej aktywności i skutecznie zaszczepiać je w sercach i duszach swoich wychowanków.
Teraźniejszość pełna wyzwań
Jako motto do inauguracyjnego wystąpienia rektor Andrzej Szarata wybrał słowa Marka Grechuty, absolwenta Politechniki Krakowskiej: „Ważne są tylko te dni, których jeszcze nie znamy, Ważnych jest kilka tych chwil, tych na które czekamy”. Rozważając – w jubileuszowym kontekście – relacje między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością mówił: – Jedni mówią „Czerpać z doświadczenia, przeszłości”, inni „Carpe Diem, ważne jest tu i teraz”. Kiedy myślę o naszej Uczelni, jej roli we współczesnym świecie, o mojej roli jako rektora dochodzę do wniosku, że kiedy zarządza się pracą kilku tysięcy osób, kiedy swoimi decyzjami wpływa się także na ich przyszłość, kiedy w swoich rękach ma się kilkuletnie kształcenie młodych ludzi, które ma ich przygotować do życia w tych niełatwych czasach – to trudno nie zgodzić się z Grechutą. Bo to właśnie teraźniejsze decyzje, które opieramy na doświadczeniach przeszłości, kształtują przyszłość.
Podsumowując tylko ostatni czas w historii Politechniki – wychodzenia z wielkiej pandemicznej lekcji pokory, potem solidarności z zaatakowaną przez Rosję Ukrainą, straty rektora Andrzeja Białkiewicza, a z drugiej strony znakomitego dla PK wyniku ewaluacji oraz sukcesów naukowych i w pozyskiwaniu środków na inwestycje prof. Szarata przyznawał: – Nie był to łatwy czas, ale sobie poradziliśmy i dzięki tym doświadczeniom jesteśmy jeszcze silniejsi. Zawsze byliśmy razem jako wspólnota. Wierzę, że damy sobie radę z każdą sytuacją jaka nas spotka.
Przedstawiając grono rektorskie, w którym pracować będą w kadencji 2024-2028 m.in. dwie nowe prorektor dr hab. inż. Magdalena Niemczewska-Wójcik (ds. nauki) i dr hab. inż. Katarzyna Bizon (ds. kształcenia i współpracy z zagranicą) rektor Szarata przyznawał: – To nowe otwarcie, z nowym gronem rektorskim, które tak naprawdę nie wie co go w tym roku i latach następnych czeka. Nie będzie łatwo zarządzać uczelnią. Wskazywał tu przede wszystkim na zbyt niskie nakłady państwa na naukę i postrzeganie finansowania uczelni jako kosztu, a nie inwestycji: – A przecież jedna złotówka zainwestowana w szkolnictwo wyższe przekłada się na 13 zł zysku w długoterminowej perspektywie. Brak zrozumienia tego faktu jest problemem, który musimy przezwyciężyć. Jako szkoły wyższe mamy naprawdę bardzo dużo kłopotów, z którymi musimy sobie na co dzień radzić w naszej pracy. Chociażby ustawa o zamówieniach publicznych, która często utrudnia prowadzenie badań i realizację projektów. Jeżeli chodzi o wynagrodzenia dla pracowników nastąpiła niewielka zmiana w zeszłym roku – 20% podwyżki – ale to wciąż kropla w morzu potrzeb, jeśli chodzi o poprawę warunków finansowych naszych pracowników. Wielkie wyzwanie to kłopoty, które przeżywają teraz młodzi ludzie – problemy psychologiczne, problemy z utrzymaniem się w dużych miastach takich jak Kraków. To są wyzwania, którym – jako wspólnota akademicka –będziemy musieli sprostać. Mimo świadomości trudności nie poddajemy się. Nadal będziemy kształcić na najwyższym poziomie, prowadzić badania naukowe, rozwijać współpracę z partnerami samorządowymi i gospodarczymi, wspierać potrzebujących inżynierskiej pomocy. Jesteśmy świadomi naszej społecznej odpowiedzialności, dlatego w działalności badawczej odpowiadamy na współczesne problemy i potrzeby.
Społecznie odpowiedzialni inżynierowie z PK
Prof. Andrzej Szarata prezentował tu m.in. przełomowe badania prowadzone przez naukowców Politechniki, w tym tak ważne jak prace nad terapiami na raka (jelita grubego, prostaty czy glejaka), wykorzystaniem rzeczywistości wirtualnej i sztucznej inteligencji i w medycynie, ochronie przeciwpowodziowej, nowoczesnym projektowaniu czy projekty poświęcone energetycznej transformacji z wykorzystaniem wodoru i odnawialnych źródeł energii, magazynowanej w innowacyjny sposób. Podkreślał doniosłość partnerstw uczelni na szczeblu międzynarodowym m.in. z Europejską Organizacją Badan Jądrowych CERN oraz inicjatywą Poland in Silicon Valley Center for Science, Innovation, and Entrepeneurship. Wykład inauguracyjny wygłosił w tym roku prof. Christoph Schäfer , naukowiec związany od 1999 r. z Europejską Organizacją Badań Jądrowych, gdzie pełnił wiele ważnych funkcji m.in. starszego doradcy dyrektora generalnego, odpowiedzialnego za stosunki z państwami niebędącymi członkami CERN oraz stowarzyszonymi państwami członkowskimi w Europie i Azji Środkowej. W prezentacji pt. „„CERN: A marvel of technology to explore the laws of the universe” mówił m.in. o dokonaniach i planach CERN-u na dalsze odkrywanie tajemnic wszechświata, a także o wkładzie w jego rozwój naukowców Politechniki Krakowskiej, współpracujących z CERN od ponad 30 lat.
Dużą wagę Politechnika przywiązuje także do współpracy na szczeblu krajowym i regionalnym, zwłaszcza przez zaangażowanie ekspertów i studentów w działania o ważnym społecznie wymiarze. Jak przypominał rektor, tylko w ostatnim czasie Politechnika jest liderem zielonej rearanżacji krakowskiego Rynku i eksperckiego wsparcia dla budowy metra w Krakowie, angażuje się w zapewnienie bezpieczeństwa łańcuchów dostaw dla polskiego przemysłu obronnego, w projekty służące zrównoważonej gospodarce komunalnej, w rewitalizację miast i regionów czy unowocześnianie transportu.
Ważną rolę w realizowaniu misji społecznej odpowiedzialności uczelni odgrywają twórczy i bardzo zaangażowani w ponadprogramowe obowiązki studenci Politechniki. Rektor zdradzał jaki jest klucz do – rozwijającej się z w ostatnich latach z podwójną siłą – aktywności naukowej studentów PK: – Dbamy o jak najwyższą jakość edukacji. Kształcenie oparte na nowoczesnych programach studiów dostosowujemy do zmieniających się trendów współczesnej gospodarki. Ale też mocno stawiamy na nowoczesne kształcenie, bo tego oczekuje młodzież, którą w dzisiejszych czasach trzeba zaciekawić nauką. W ostatnich latach podwoiliśmy liczbę studentów w kołach naukowych. Kluczem jest praca zespołowa, swoboda w zdobywaniu wiedzy, atrakcyjna forma zajęć, inspirujące relacje koleżeńskie, które przeradzają się często w przyjaźń, ale też opieka ze strony uczelni nad uzdolniona młodzieżą, w tym mocne finansowanie jej aktywności w ramach FutureLab PK i ruchu kół naukowych. Mamy ich na uczelni blisko 100, działa w nich 1600 studentów.
Strategiczne inwestycje – dla badań i rozwoju studentów i naukowców
Rozkwit uczelni i stwarzanie pracownikom i studentom możliwości rozwoju nie byłyby możliwe bez strategicznych inwestycji. W tym roku Politechnika wzbogaciła się m.in. o nowe Laboratorium Aerodynamiki Środowiskowej oraz Laboratorium Ultraprecyzyjnych Pomiarów Współrzędnościowych, nowe strefy studenckie. Teraz przed Politechniką kolejne ważne przedsięwzięcia inwestycyjne – budowa w Czyżynach siedziby dla Wydziału Informatyki i Telekomunikacji (rozstrzygnięto już konkurs architektoniczny na jego projekt), wspólny z miastem Kraków projekt ogrodu-parku wokół Pałacu w Łobzowie, warte ponad 60 mln remonty i modernizacje uczelnianych budynków – w tym akademików i Biblioteki PK, otwieranie kolejnych stref służących studentom do relaksu i zespołowej pracy.
Wśród ważnych celów uczelni jest też wzmacnianie marki i prestiżu Politechniki Krakowskiej: – Jeżeli chcemy być postrzegani jako ważny partner w strategicznych przedsięwzięciach, musimy w sposób aktywny i ciągły komunikować nasz potencjał naukowy. Stąd nasza obecność na ważnych wydarzeniach, a także udział specjalistów Politechniki Krakowskiej w prestiżowych gremiach. Stąd też powołanie Klubu Biznesu. Taka proaktywna działalność oparta także na relacjach międzyludzkich i realizowana zgodnie z planem, strategią uczelni przynosi konkretne efekty.
O Politechnice przyszłości prof. Andrzej Szarata mówił na koniec: – Marzę, aby Politechnika była miejscem otwartym. Otwartym na współpracę, na pomysły, inicjatywy i innowacje. Aby była miejscem, z którego jesteśmy wszyscy dumni.
Podczas uroczystej inauguracji roku akademickiego wręczono medale, odznaczenia i nagrody naukowe oraz za aktywność studencką. Przyznane przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę odznaczenia państwowe wręczył Piotr Ćwik, zastępca szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
12 tysięcy studentów i doktorantów
W 80. roku akademickim kształcenie rozpoczęło na Politechnice Krakowskiej 12 tys. studentów i doktorantów, w tym 3,6 tys. polskich i zagranicznych studentów nowo przyjętych na studia I i II stopnia na ponad 30 kierunkach. W tegorocznej rekrutacji największą popularnością cieszyły się kierunki informatyczne (informatyka, informatyka stosowana, informatyka w inżynierii komputerowej), a także: architektura, budownictwo, architektura krajobrazu, elektrotechnika i automatyka, automatyka i robotyka oraz odnawialne źródła energii i infrastruktura komunalna. Główne obchody jubileuszu 80-lecia Politechnika zaplanowała na cały 2025 rok.
