Już w najbliższy weekend, od 3 do 5 października, Tarnów stanie się miejscem spotkania naukowców, muzealników, edukatorów i działaczy społecznych z Polski i zagranicy. Wszystko za sprawą VII Konferencji Taborowej, organizowanej w ramach XXVI Międzynarodowego Taboru Pamięci Romów. To wyjątkowe wydarzenie, które łączy refleksję nad trudną historią Romów z dyskusją o ich współczesnej sytuacji, ma charakter otwarty – mogą w nim uczestniczyć wszyscy zainteresowani.
Historia, pamięć i kultura Romów
Konferencja rozpocznie się w piątek 3 października zwiedzaniem stałej ekspozycji romskiej w Muzeum Etnograficznym w Tarnowie – pierwszej na świecie wystawy poświęconej historii i kulturze Romów, prezentowanej nieprzerwanie od 1990 roku. Ekspozycja ta, stworzona przez etnografa i cyganologa Adama Bartosza, od lat przyciąga turystów z całego świata.
Wieczorne obrady w Tarnowskim Centrum Dialogu otworzą wykłady poświęcone sytuacji Romów w Europie i Ameryce Łacińskiej, a także refleksji nad procesem gettoizacji i próbami integracji tej społeczności. Podczas konferencji zaprezentowany zostanie także album Jerzego Dorożyńskiego Liście opadły.
Podróż szlakiem martyrologii
W sobotę uczestnicy wyruszą w podróż Małopolskim Szlakiem Martyrologii Romów. Trasa obejmie miejsca pamięci w Żabnie, Bielczy, Borzęcinie Górnym, Borzęcinie Dolnym i Szczurowej – wsiach, w których podczas II wojny światowej Niemcy dokonywali egzekucji ludności romskiej. To wydarzenie ma nie tylko wymiar historyczny, ale i edukacyjny, przypominając o losach społeczności, która przez wiele lat pozostawała na marginesie pamięci zbiorowej.
Współczesne spojrzenie i trudne rozmowy
Sobotnie popołudniowe obrady dotyczyć będą m.in. udziału Romów w powstaniu warszawskim, obecności ich wizerunku w sztuce i literaturze, a także tego, jak nowoczesne technologie, w tym sztuczna inteligencja, kształtują obraz tej społeczności.
Szczególnym punktem programu będzie projekcja filmu „That Boy: A Conversation about Hate and Healing”, przedstawiającego spotkanie romskiego artysty i byłego uchodźcy Toby’ego Górniaka z Mirkiem – byłym neonazistą. To przejmująca opowieść o nienawiści, pamięci i możliwości pojednania, która skłania do refleksji nad tym, jak ważny jest dialog w przełamywaniu podziałów. Po projekcji odbędzie się dyskusja panelowa z udziałem reżyserów, edukatorów i ekspertów.
Muzea i edukacja w służbie pamięci
Niedzielne obrady poświęcone będą roli muzeów i instytucji edukacyjnych w kształtowaniu pamięci o historii Romów. Głos zabiorą m.in. przedstawiciele Muzeum POLIN oraz Muzeum Treblinka, którzy opowiedzą o prowadzonych projektach edukacyjnych i publikacjach związanych z romologią. Zabrzmią także refleksje dotyczące stereotypów i uprzedzeń wobec Romów na Śląsku.
Organizatorzy i partnerzy
Konferencję organizuje Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie we współpracy z Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wydarzenie odbywa się przy wsparciu finansowym Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz instytucji europejskich.
Tarnów – ważny punkt na mapie pamięci
VII Konferencja Taborowa wpisuje się w wieloletnią tradycję Tarnowa jako miejsca szczególnie ważnego dla pamięci i tożsamości Romów. To właśnie tutaj narodził się Międzynarodowy Tabor Pamięci Romów, a organizowane wydarzenia od lat budują przestrzeń do rozmowy o historii, kulturze i współczesnych wyzwaniach społeczności romskiej.
Pełen program konferencji dostępny jest na stronach organizatorów.
