Budowanie systemowego wsparcia, edukacja społeczna i wzmacnianie rodzin – to główne cele trzydniowej konferencji „Człowiek z FASD w centrum zainteresowania”, która rozpoczęła się 1 października w Krakowie. W inauguracji wydarzenia wziął udział Marszałek Województwa Małopolskiego Łukasz Smółka.
FASD, czyli Fetal Alcohol Spectrum Disorders, to spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych, powstających w wyniku ekspozycji dziecka na alkohol w okresie prenatalnym. Obejmuje ono m.in. trudności rozwojowe, zaburzenia funkcji poznawczych, uwagi i emocji, a także problemy zdrowotne i społeczne. Choć zaburzenie często pozostaje niewidoczne na pierwszy rzut oka, jego skutki wpływają na całe życie dziecka i jego rodziny, a także na funkcjonowanie systemów zdrowia, edukacji i pomocy społecznej.
W konferencji biorą udział lekarze, terapeuci, psycholodzy, pedagodzy, naukowcy, a także rodzice i opiekunowie dzieci z FASD. Program obejmuje wykłady ekspertów z Polski i zagranicy, warsztaty praktyczne, sesje tematyczne oraz prezentacje badań dotyczących diagnozy, terapii i funkcjonowania osób z FASD.
– Zawsze powtarzam, że zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców stawiamy na pierwszym miejscu. A jeśli dotyczy to dzieci, to jest dla nas dodatkowy priorytet. Cieszę się, że w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika ten obszar się rozwija, a najważniejsze jest to, że dysponujecie państwo zespołem wybitnych ekspertów. Mam świadomość, że potrzebne są inwestycje, ale zbudowanie zespołu specjalistów wymaga wielu lat wysiłku i determinacji – podkreślił Marszałek Łukasz Smółka. – Istotne jest też, aby po konferencji powstały wnioski i zadania do realizacji. Dla mnie jako gospodarza regionu ważne jest, aby wiedza i działania wychodziły poza Kraków, bo omawiany problem dotyczy całej Małopolski. Nie ma nic ważniejszego niż dzieci, bo to one są naszą przyszłością – dodał.
Konferencja odbywa się w ramach zadania „Systemowe wsparcie i terapia dzieci z FASD oraz działania edukacyjne dla ich rodziców i opiekunów”, realizowanego przez Szpital im. św. Ludwika od 29 października 2021 r. dzięki wsparciu Województwa Małopolskiego. Dotacje na realizację zadania w poszczególnych latach wyniosły: 2021 r. – 92 509,78 zł, 2022 r. – 298 432,62 zł, 2023 r. – 296 366,52 zł, 2024 r. – 539 950,76 zł, a w 2025 r. – 698 100 zł.
Dyrektor szpitala, Stanisław Stępniewski, zwrócił uwagę na skalę problemu i pilną potrzebę działań praktycznych. – Chciałem podziękować wszystkim uczestnikom konferencji. FASD to ogromne wyzwanie, bo w Polsce około 2 procent dzieci zmaga się z tym problemem. Nasz szpital prowadzi działania w tym zakresie już od 12 lat. Dziękuję również stowarzyszeniom i fundacjom, które aktywnie działają na tym polu – mówił.
Jak podkreślił, profilaktyka wciąż pozostaje kluczowym wyzwaniem. Z badań wynika, że około 30 procent kobiet w ciąży przyznaje się do spożywania alkoholu. – Nawet jeśli te dane nie są w pełni miarodajne, sama ich skala jest zatrważająca. Jeśli profilaktyka byłaby skuteczna, nie musielibyśmy spotykać się na konferencjach. Na opakowaniach papierosów od dawna znajdują się ostrzeżenia, natomiast o szkodliwości alkoholu w ciąży wciąż mówi się zbyt mało – tłumaczył dyrektor.
Dużym wyzwaniem pozostaje diagnostyka. – Dzieci z FASD trafiają do poradni pediatrycznych, neurologicznych, psychologicznych i psychiatrycznych, ale nie ma jednego miejsca, w którym byłyby kompleksowo diagnozowane. Wydłuża to czas rozpoznania, a w przypadku FASD wczesna diagnoza i odpowiednie wsparcie są kluczowe – zaznaczył.
Pierwszy dzień konferencji poświęcony jest perspektywie rodzin i dorosłych osób z FASD. Kolejne dni obejmują zagadnienia związane z diagnostyką, neuropsychologią, rehabilitacją, edukacją i przygotowaniem do dorosłego życia. Wydarzenie zakończy się 3 października podsumowaniem i wypracowaniem rekomendacji na przyszłość, które mają służyć poprawie systemowego wsparcia i jakości życia osób z FASD w Małopolsce.
Konferencja w Krakowie pokazuje, jak istotne jest kompleksowe podejście do problemu – od profilaktyki i edukacji społecznej, przez diagnozę i terapię, aż po wsparcie rodzin. Dzięki zaangażowaniu ekspertów, instytucji i samorządów, region staje się pionierem w Polsce w rozwiązywaniu problemów związanych z FASD, a zdobyta wiedza może służyć nie tylko mieszkańcom Krakowa, ale całej Małopolski.
