Numer alarmowy 112, powołany do życia uchwałą Rady Europy w 1991 roku jako ujednolicony i bezpłatny dla wszystkich krajów członkowskich, od blisko 35 lat służy do wzywania pomocy w sytuacjach nagłych. 11 lutego obchodzi swoje symboliczne urodziny, a tegoroczne centralne obchody Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 odbyły się w Krakowie.
To właśnie w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie powstało pierwsze w Polsce Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Uruchomiono je 17 kwietnia 2009 roku z inicjatywy ówczesnego wojewody małopolskiego Jerzego Millera. Krakowski model CPR stał się wzorcem dla całego kraju.
Z okazji święta w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim gościli przedstawiciele wszystkich Centrów Powiadamiania Ratunkowego z Polski. Z operatorami numerów alarmowych spotkali się wojewoda małopolski dr inż. Krzysztof Jan Klęczar oraz zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego MSWiA Marek Marzec.
– Siedemnaście lat temu, gdy powstawało krakowskie Centrum Powiadamiania Ratunkowego, zakładano, że jeśli ten system się sprawdzi, stanie się wzorcem dla całego kraju. Tak właśnie się stało. CPR od początku miało integrować system ratownictwa i sprawić, by pomoc docierała szybciej i była lepiej zorganizowana. Dziś wspólnie tworzycie Państwo niezwykle ważny system, który tylko w ubiegłym roku obsłużył blisko 18 milionów połączeń – podkreślił wojewoda Krzysztof Jan Klęczar.
Z kolei Marek Marzec zwrócił uwagę na codzienne wyzwania, z jakimi mierzą się operatorzy numerów alarmowych, dziękując im za zaangażowanie i profesjonalizm oraz zapewniając o dalszym rozwoju systemu ze strony ministerstwa.
Wyróżnienia dla pracowników CPR
Z okazji Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 wyróżniający się pracownicy Centrów Powiadamiania Ratunkowego zostali uhonorowani pamiątkowymi tablicami przyznanymi przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Wyróżnienia wręczyli wspólnie wojewoda małopolski oraz przedstawiciel MSWiA.
– Wszystkim tym, którzy niosą pomoc, ratują życie i odbierają zgłoszenia, należą się szczególne podziękowania. System ratownictwa nie mógłby funkcjonować bez ludzi, którzy są jego istotą – zaznaczył wojewoda.
Nowoczesne technologie w ratownictwie
Podczas obchodów zaprezentowano film poświęcony działalności Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Krakowie. Następnie dyrektor Wydziału Powiadamiania Ratunkowego MUW Edyta Klimowska-Bobula oraz koordynatorka i trenerka CPR Kamila Jastrząb omówiły materiał zrealizowany na podstawie autentycznej akcji ratunkowej, obsługiwanej przez krakowskie centrum.
Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie zaprezentowała wirtualny spacer po mieście z wykorzystaniem drona, który na co dzień służy strażakom podczas działań ratowniczych. Uczestnicy mogli również zobaczyć robota Spot – zaawansowanego robota mobilnego, wykorzystywanego do rozpoznania w trudno dostępnych i niebezpiecznych miejscach.
O roli nowoczesnych technologii i sztucznej inteligencji w ratownictwie mówił Damian Gumiela z Centrum Doskonałości Sztucznej Inteligencji AGH.
Statystyki krakowskiego CPR
Krakowskie Centrum Powiadamiania Ratunkowego, które od września 2022 roku działa w nowej siedzibie przy ul. Szlak 73A, zatrudnia obecnie 90 osób. Pracują one w trybie całodobowym, siedem dni w tygodniu. Średnio podczas jednej doby dyżur pełni 28 operatorów numeru alarmowego.
W 2025 roku do CPR w Krakowie wpłynęło blisko 1,3 miliona zgłoszeń. Najwięcej połączeń odnotowano w miesiącach letnich, najmniej w lutym i listopadzie. Ponad 56 procent zgłoszeń stanowiły połączenia niezasadne, w tym również połączenia anulowane przed nawiązaniem rozmowy z operatorem. Średni czas oczekiwania na połączenie wynosił 9,65 sekundy.
Edukacja i odpowiedzialność
Krakowscy operatorzy numerów alarmowych od lat prowadzą działania edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży. W ramach lekcji uczą, kiedy i jak dzwonić pod numer 112, pokazują podstawy pierwszej pomocy oraz tłumaczą, w jakich sytuacjach korzystanie z numeru alarmowego jest nieuzasadnione.
W 2025 roku w takich zajęciach uczestniczyło około 550 dzieci i młodzieży, a działania edukacyjne były również prowadzone podczas wydarzeń plenerowych. Dodatkowo na początku 2026 roku, we współpracy z TVP3 Kraków, zrealizowano odcinek edukacyjny poświęcony numerom alarmowym i pierwszej pomocy, który był emitowany w telewizji i udostępniony w mediach społecznościowych.
– Wiedza o tym, jak reagować w sytuacjach zagrożenia, jest bezcenna. Dzieci potrafią być odpowiedzialne i podejmować dobre decyzje, a umiejętności zdobyte dziś zaprocentują w dorosłym życiu – podsumował wojewoda Krzysztof Jan Klęczar.
Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112 to nie tylko okazja do świętowania, ale przede wszystkim moment, by docenić tych, którzy każdego dnia stoją na pierwszej linii pomocy i ratują ludzkie życie.
