Wójtowie i burmistrzowie gmin tworzących Stowarzyszenie Metropolia Krakowska wypracowali wspólne stanowisko w sprawie zapowiadanych zmian zasad funkcjonowania Strefy Czystego Transportu w Krakowie. Samorządowcy podkreślają, że popierają działania na rzecz poprawy jakości powietrza, jednak oczekują rozwiązań racjonalnych, sprawiedliwych i wypracowanych w dialogu z gminami całego obszaru metropolitalnego.
Jak zaznacza burmistrz Miasta i Gminy Skawina Norbert Rzepisko, troska o środowisko naturalne musi iść w parze z troską o mieszkańców. Nowe regulacje nie mogą nadmiernie utrudniać codziennego funkcjonowania osób mieszkających poza Krakowem, które regularnie dojeżdżają do miasta do pracy, szkół czy instytucji publicznych.
Wspólny cel, ale różne wyzwania
Gminy Metropolii Krakowskiej od lat prowadzą intensywne działania na rzecz poprawy jakości powietrza oraz rozwoju transportu publicznego. Wspólna walka z niską emisją, w tym likwidacja kotłów węglowych, pokazała, że skuteczna zmiana wymaga zarówno determinacji samorządów, jak i społecznej akceptacji oraz etapowego wdrażania nowych przepisów.
Z takim samym podejściem lokalni włodarze podchodzą do Strefy Czystego Transportu. Rozumieją konieczność ograniczania emisji zanieczyszczeń i dostrzegają znaczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2026 roku, który podtrzymał zasadnicze założenia uchwały dotyczącej SCT. Jednocześnie wskazują na liczne głosy mieszkańców, zwłaszcza z powiatów krakowskiego i wielickiego, którzy obawiają się negatywnego wpływu nowych regulacji na swoje codzienne życie.
Postulat racjonalnych granic i równych zasad
W związku z zapowiadaną korektą zasad funkcjonowania SCT wójtowie i burmistrzowie postulują wprowadzenie rozwiązań bardziej proporcjonalnych i przejrzystych. W szczególności zwracają uwagę na potrzebę ograniczenia obszaru strefy wyłącznie do terenów, na których faktycznie występują przekroczenia dopuszczalnych norm dwutlenku azotu, zgodnie z danymi Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, na przykład w rejonie Alei Trzech Wieszczów.
Drugim kluczowym postulatem jest wprowadzenie jednolitych zasad obowiązujących wszystkich właścicieli pojazdów niespełniających norm emisji, niezależnie od miejsca zamieszkania. Zdaniem samorządowców równe traktowanie mieszkańców całej metropolii jest fundamentem zaufania i warunkiem dalszej skutecznej współpracy międzygminnej.
Metropolia jako wspólnota odpowiedzialności
Przedstawiciele gmin Metropolii Krakowskiej przypominają, że od początku prac nad uchwałą dotyczącą SCT deklarowali gotowość do aktywnego udziału w jej przygotowaniu. Już w stanowiskach z lutego i czerwca 2025 roku podkreślali konieczność etapowego, sprawiedliwego i racjonalnego wdrażania nowych przepisów.
Metropolia Krakowska funkcjonuje jak system naczyń połączonych. Każdego dnia tysiące mieszkańców przemieszczają się pomiędzy Krakowem a gminami ościennymi. Jak zauważa Mirosław Golanko, wójt gminy Zielonki i przewodniczący Komisji ds. Środowiska, Przestrzeni i Mobilności Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, nowe regulacje powinny łączyć, a nie dzielić, oraz być efektem partnerskiej współpracy wszystkich 15 gmin tworzących metropolitalną wspólnotę.
Dialog zamiast narzucania rozwiązań
Samorządowcy podkreślają, że cele środowiskowe i społeczne nie stoją ze sobą w sprzeczności. Przeciwnie, mogą i powinny się wzajemnie uzupełniać. Warunkiem jest jednak otwarty dialog oraz uwzględnienie realnych możliwości mieszkańców.
Gminy Metropolii Krakowskiej deklarują gotowość do dalszych rozmów z władzami Krakowa. Wspólnie wypracowane rozwiązania, uwzględniające zarówno potrzebę poprawy jakości powietrza, jak i akceptację społeczną, mają szansę stać się fundamentem zrównoważonego rozwoju i wysokiej jakości życia w całym obszarze metropolitalnym.
