Po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni. Podjęli heroiczną walkę z narzuconą Polsce władzą komunistyczną, wspieraną przez Związek Radziecki. Przez dekady propaganda Polski Ludowej nazywała ich „bandytami” i „wrogami ludu”. Dziś Żołnierze Wyklęci wracają do narodowej pamięci jako bohaterowie walki o wolność i niepodległość.
1 marca w Krakowie odbyły się uroczystości Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W imieniu wojewody małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara w wydarzeniu uczestniczyła I zastępczyni dyrektora Biura Wojewody Monika Kolasa, która odczytała list skierowany do uczestników obchodów. Przesłanie wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza odczytał dowódca Garnizonu Kraków, dowódca 2 Korpusu Polskiego gen. broni dr Adam Joks.
– Po klęsce hitlerowskich Niemiec, gdy dla wielu narodów nadszedł czas upragnionej wolności, Polska znalazła się pod nową, sowiecką okupacją. W tych dramatycznych okolicznościach Żołnierze Wyklęci wykazali się niezwykłą odwagą, determinacją i przywiązaniem do tradycji niepodległościowych Rzeczypospolitej. Nie złożyli broni, nie pogodzili się z utratą suwerenności. Trwali w oporze, wierni przysiędze i ideałom wolnej Ojczyzny, często płacąc za to najwyższą cenę – napisał w liście wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz. – Niech pamięć o Żołnierzach Wyklętych będzie dla nas zobowiązaniem do wierności wartościom, które uznajemy za najważniejsze: wolności, godności i niepodległości Polski.
Głos zabrał również wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar, podkreślając znaczenie postawy żołnierzy podziemia antykomunistycznego:
– Dla Żołnierzy Wyklętych droga ku niepodległości nie zakończyła się w 1945 roku. Ich przekonania i wartości nie pozwalały uznać powojennej rzeczywistości za stan wolności i suwerenności. Cechowała ich bezkompromisowość i konsekwencja. Pomimo ogromnego ryzyka, wbrew represjom i prześladowaniom, zdecydowali się walczyć o prawdziwe urzeczywistnienie demokratycznych ideałów. Niech ich postawa pozostanie dla nas inspiracją w trosce o suwerenność Ojczyzny.
Obchody rozpoczęły się uroczystą mszą świętą w katedrze na Wawelu. Następnie uczestnicy w asyście wojskowej przemaszerowali ulicami Krakowa do parku im. Henryka Jordana. W Galerii Wielkich Polaków odbyła się dalsza część uroczystości z udziałem wojskowej asysty honorowej.
Złożono kwiaty i zapalono znicze przy pomnikach Żołnierzy Niezłomnych. Odczytano Apel Pamięci, a kompania honorowa oddała salwę honorową, oddając hołd tym, którzy poświęcili swoje życie w imię wolnej Polski.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych pozostaje ważnym momentem refleksji nad trudną historią powojennej Polski oraz przypomnieniem, że wolność i niepodległość nigdy nie są dane raz na zawsze.
