Tegoroczna edycja Festiwalu Miłosza w Krakowie zapowiada się jako wydarzenie o wyraźnie zaangażowanym charakterze. Wśród pierwszych ogłoszonych gości znalazły się m.in. Claudia Rankine, Radmila Petrović oraz Alicia Es. Martínez Juan. Festiwal rozpocznie się 27 czerwca i potrwa do 5 lipca.
Motywem przewodnim 15. edycji wydarzenia będzie hasło „Przeciwko nim”, zaczerpnięte z utworu Czesława Miłosza pochodzącego z jego debiutanckiego tomu „Poemat o czasie zastygłym”.
Poezja wobec rzeczywistości
Festiwal Miłosza od lat stanowi przestrzeń spotkania poetów z różnych części świata oraz prezentacji współczesnych nurtów literackich. Wydarzenie kontynuuje tradycję Spotkań Poetów Wschodu i Zachodu, organizowanych pod patronatem Czesława Miłosza i Wisławy Szymborskiej.
Organizatorzy podkreślają, że tegoroczna edycja będzie koncentrować się na społecznym i politycznym wymiarze poezji. Twórcy programu chcą pokazać, w jaki sposób literatura może reagować na współczesne zjawiska i napięcia.
Jak mówi kurator festiwalu, Szymon Kloska, powrót do wczesnej twórczości Czesława Miłosza nie jest przypadkowy. Jego zdaniem zawarte w niej diagnozy rzeczywistości pozostają aktualne także dziś.
Podobnego zdania jest dyrektorka wykonawcza festiwalu, Maria Świątkowska. Jak podkreśla Maria Świątkowska, poezja może być językiem opisu świata, zwłaszcza w kontekście rosnącej polaryzacji społecznej.
Claudia Rankine – gościni honorowa
Jedną z najważniejszych postaci tegorocznej edycji będzie Claudia Rankine – amerykańska poetka, eseistka i dramatopisarka, urodzona na Jamajce.
Największy rozgłos przyniosła jej książka „Obywatelka. Amerykańska liryka”, która w Polsce ukazała się w 2025 roku. Publikacja ta przełamuje granice między poezją, esejem i krytyką społeczną, podejmując temat rasizmu oraz codziennych doświadczeń czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych.
Książka Claudii Rankine została jako pierwsza w historii nominowana do National Book Critics Circle Award jednocześnie w dwóch kategoriach – poezji i krytyki. Ostatecznie zdobyła nagrodę w kategorii poezji.
Podczas festiwalu odbędzie się spotkanie z Claudią Rankine, poświęcone roli poezji jako narzędzia opisu i krytyki rzeczywistości społecznej.
Versopolis i nowe głosy poezji
Festiwal Miłosza od kilku lat współpracuje z międzynarodową siecią Versopolis, zrzeszającą kilkadziesiąt festiwali poetyckich w Europie. Inicjatywa ta wspiera młodych twórców i umożliwia prezentację ich utworów w różnych krajach.
W tegorocznej edycji publiczność pozna twórczość Radmili Petrović oraz Alicii Es. Martínez Juan.
Radmila Petrović należy do grona najważniejszych przedstawicielek młodego pokolenia serbskich poetów. Jej tom „Moja mama wie, co się wyprawia w miastach” zdobył dużą popularność i został wydany także w Polsce. Radmila Petrović jest laureatką licznych nagród literackich i regularnie uczestniczy w międzynarodowych wydarzeniach poetyckich.
Z kolei Alicia Es. Martínez Juan to hiszpańska poetka, dziennikarka i aktywistka. Jej twórczość ma charakter performatywny i zaangażowany społecznie. Artystka łączy poezję z działaniami scenicznymi, traktując sztukę jako narzędzie aktywizmu.
Kraków stolicą poezji
Festiwal Miłosza organizowany jest przez Miasto Kraków oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe, operatora programu Kraków Miasto Literatury UNESCO. Partnerem strategicznym wydarzenia jest Fundacja Wisławy Szymborskiej.
Co roku festiwal przyciąga twórców i odbiorców literatury z różnych części świata, czyniąc Kraków jednym z najważniejszych miejsc spotkań poetyckich w Europie.
Tegoroczna edycja zapowiada się jako wydarzenie, które nie tylko prezentuje literaturę, ale także podejmuje próbę odpowiedzi na pytania o rolę poezji we współczesnym świecie.
