Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie stwierdziła nieważność uchwały Rady Miasta Bochnia z 25 czerwca 2026 roku, na mocy której radni nie udzielili burmistrz Magdalenie Łacnej absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2025 rok. Izba uznała, że Rada nie wykazała nieprawidłowości w wykonaniu budżetu, które mogłyby uzasadniać odmowę absolutorium. Wcześniej RIO negatywnie oceniła również wniosek Komisji Rewizyjnej w tej sprawie. Teraz do obu rozstrzygnięć odnosi się burmistrz Bochni.
Sprawa absolutorium dla burmistrz Magdaleny Łacnej od kilku tygodni jest jednym z najważniejszych tematów bocheńskiego samorządu. 25 czerwca podczas XXXI sesji Rady Miasta Bochnia radni zajmowali się m.in. sprawozdaniem finansowym miasta, wykonaniem budżetu za 2025 rok, wotum zaufania oraz absolutorium dla burmistrz. Ostatecznie Magdalena Łacna nie otrzymała ani wotum zaufania, ani absolutorium.
Dziś sprawa absolutorium ma jednak zupełnie nowy wymiar. Nadzór Regionalnej Izby Obrachunkowej zakwestionował bowiem zgodność z prawem uchwały dotyczącej nieudzielenia burmistrz absolutorium.
RIO wcześniej pozytywnie oceniła wykonanie budżetu
Punktem wyjścia do całej sprawy jest wykonanie budżetu Bochni za 2025 rok. Regionalna Izba Obrachunkowa pozytywnie zaopiniowała przedłożone przez burmistrz sprawozdanie z wykonania budżetu miasta oraz informację o stanie mienia komunalnego. Analiza Izby obejmowała m.in. sprawozdania budżetowe i finansowe, uchwały oraz zarządzenia dotyczące budżetu, roczne sprawozdanie z jego wykonania oraz informacje dotyczące majątku miasta.
Z danych dotyczących wykonania budżetu wynika, że dochody Bochni w 2025 roku wyniosły około 234,4 mln zł, co stanowiło 104,44 proc. planu. Wydatki zamknęły się kwotą około 208,7 mln zł, a rok zakończył się nadwyżką budżetową na poziomie około 25,6 mln zł.
Pozytywnie przedstawiała się również sytuacja zadłużeniowa miasta. Na koniec 2025 roku zadłużenie Bochni wynosiło około 28,9 mln zł, czyli 12,33 proc. wykonanych dochodów. Z danych przedstawionych w raporcie o stanie miasta wynika również, że zadłużenie spadło z około 33,9 mln zł w 2024 roku do niespełna 28,9 mln zł w 2025 roku.
RIO odnotowała wprawdzie wystąpienie zobowiązania wymagalnego w wysokości 550 zł, jednak nie wpłynęło ono na końcową, pozytywną ocenę wykonania budżetu.
Komisja Rewizyjna chciała nieudzielenia absolutorium
Mimo pozytywnej opinii dotyczącej wykonania budżetu, Komisja Rewizyjna Rady Miasta Bochnia wystąpiła z wnioskiem o nieudzielenie burmistrz absolutorium.
Jak informowano wcześniej, komisja podczas posiedzenia 21 maja większością 5 do 1 głosów przyjęła negatywną opinię dotyczącą realizacji budżetu miasta za 2025 rok i skierowała do Rady Miasta wniosek o nieudzielenie absolutorium Magdalenie Łacnej.
Sam fakt złożenia takiego wniosku nie oznaczał jeszcze, że absolutorium zostanie burmistrz odebrane. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym to Rada Miasta podejmuje uchwałę w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tytułu wykonania budżetu, a wniosek Komisji Rewizyjnej podlega zaopiniowaniu przez regionalną izbę obrachunkową.
I właśnie opinia RIO okazała się dla dalszego przebiegu sprawy bardzo istotna.
RIO negatywnie o wniosku Komisji Rewizyjnej
Regionalna Izba Obrachunkowa negatywnie zaopiniowała wniosek Komisji Rewizyjnej o nieudzielenie burmistrz absolutorium.
W ocenie Izby argumentacja przedstawiona przez komisję w znacznej części nie odnosiła się bezpośrednio do wykonania budżetu. RIO wskazywała również, że nie wykazano w sposób wystarczający, iż za niewykonanie poszczególnych zadań odpowiadała burmistrz, a nie wynikało ono z obiektywnych okoliczności.
To ważne rozróżnienie, ponieważ absolutorium dotyczy wykonania budżetu. Ustawa o samorządzie gminnym oddziela tę procedurę od wotum zaufania, które jest podejmowane w związku z rozpatrzeniem raportu o stanie gminy.
W praktyce oznacza to, że przy absolutorium przedmiotem oceny powinno być przede wszystkim to, jak wykonano przyjęty wcześniej plan finansowy.
Rada Miasta mimo wszystko nie udzieliła absolutorium
25 czerwca Rada Miasta Bochnia podjęła decyzję o nieudzieleniu Magdalenie Łacnej absolutorium za wykonanie budżetu za 2025 rok.
Z wcześniejszych informacji dotyczących sesji wynika, że radni wcześniej zatwierdzili sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z wykonania budżetu. Mimo tego w głosowaniu nad absolutorium większość Rady opowiedziała się przeciwko jego udzieleniu.
Burmistrz przyjęła wówczas decyzję radnych, jednocześnie zapowiadając, że będzie korzystać z przysługujących jej instrumentów prawnych. Jak podkreśla w swoim najnowszym stanowisku, nie chodziło jej o podważanie prawa Rady Miasta do oceniania jej pracy. Chodziło o to, aby ocena wykonania budżetu odbywała się w granicach prawa i na podstawie ustawowych przesłanek.
RIO stwierdziła nieważność uchwały
29 lipca 2026 roku Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta Bochnia z 25 czerwca 2026 roku w sprawie absolutorium. Z przedstawionego przez burmistrz stanowiska wynika, że w ocenie Izby Rada nie wykazała takich nieprawidłowości w wykonaniu budżetu, które mogłyby uzasadniać odmowę udzielenia absolutorium. To zasadniczo zmienia sytuację wokół czerwcowej decyzji Rady.
Nie oznacza to jednak, że RIO przejęła kompetencje Rady Miasta do oceny działalności burmistrz. Izba sprawuje nadzór nad gospodarką finansową samorządu i ocenia zgodność uchwał z prawem. Sama kompetencja do udzielenia lub nieudzielenia absolutorium należy natomiast do organu stanowiącego gminy.
W tym przypadku RIO zakwestionowała jednak konkretną uchwałę Rady.
Kolejne rozstrzygnięcie. Odwołanie pozostawione bez rozpatrzenia
Na tym sprawa się nie zakończyła. 11 sierpnia Kolegium RIO zajęło się również odwołaniem od negatywnej opinii Izby dotyczącej wcześniejszego wniosku absolutoryjnego.
Jak wynika z przedstawionego przez burmistrz stanowiska, odwołanie złożył 27 lipca Wiceprzewodniczący Rady Miasta Marek Bryg, działając z upoważnienia Przewodniczącego Rady Jana Balickiego. RIO pozostawiła jednak odwołanie bez rozpatrzenia z przyczyn formalno-prawnych.
Według przedstawionego stanowiska Izby problem polegał na tym, że w sprawie dotyczącej absolutorium właściwym podmiotem do wniesienia takiego środka miała być Rada Miasta jako cały organ stanowiący, a nie przewodniczący czy wiceprzewodniczący działający na podstawie indywidualnego upoważnienia. W konsekwencji brak uchwały Rady Miasta w tej sprawie miał stanowić zasadniczą przeszkodę formalną.
To oznacza, że RIO nie rozpatrywała merytorycznie samego odwołania.
Burmistrz: „Nie traktuję tego jako zwycięstwa nad Radą”
Magdalena Łacna w swoim stanowisku podkreśla, że rozstrzygnięcia RIO nie powinny być traktowane jako okazja do dalszej eskalacji konfliktu.
„Dla mnie te rozstrzygnięcia nie są powodem do triumfu. Nie traktuję ich jako zwycięstwa nad Radą ani jako okazji do eskalowania sporu” – przekazuje burmistrz.
Jej zdaniem istotniejsze od politycznego wymiaru całej sprawy jest potwierdzenie zasady, że również w sytuacji ostrego sporu pomiędzy organami samorządu wszystkie decyzje powinny mieścić się w granicach prawa. Burmistrz deklaruje jednocześnie, że nie zamierza odpowiadać na polityczny spór kolejnym politycznym sporem.
„Nie chcę odpowiadać polityką na politykę – chcę pracować” – podkreśla.
Co z inwestycjami i finansami Bochni?
W swoim stanowisku Magdalena Łacna zwraca uwagę przede wszystkim na zadania, które – jak podkreśla – stoją przed miastem.
Wśród nich wymienia kontynuowanie rozpoczętych inwestycji, pozyskiwanie kolejnych środków zewnętrznych, rozwój infrastruktury, edukacji, kultury, sportu oraz działania związane z bezpieczeństwem.
Jej zdaniem stabilna sytuacja finansowa miasta powinna pozwalać na odpowiedzialne planowanie kolejnych przedsięwzięć.
Warto przy tym zauważyć, że dane dotyczące wykonania budżetu za 2025 rok rzeczywiście pokazują dodatni wynik finansowy oraz spadek zadłużenia miasta. Dochody wyniosły około 234,4 mln zł, wydatki około 208,7 mln zł, a dług na koniec roku około 28,9 mln zł.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że wszystkie decyzje władz miasta w 2025 roku były poza dyskusją. Rada Miasta ma prawo prowadzić kontrolę działalności burmistrza, a Komisja Rewizyjna ma ustawowo określone zadania związane z kontrolą oraz opiniowaniem wykonania budżetu. Spór dotyczy więc przede wszystkim tego, jakie argumenty mogą stanowić podstawę odmowy absolutorium i czy w przypadku Bochni zostały one prawidłowo powiązane z wykonaniem budżetu.
Absolutorium a wotum zaufania – dwie różne procedury
W całej sprawie warto również oddzielić dwie kwestie, które podczas czerwcowej sesji znalazły się obok siebie. Pierwsza to absolutorium. Zgodnie z ustawą jest ono związane ze sprawozdaniem z wykonania budżetu. To właśnie z tytułu wykonania budżetu Rada Miasta podejmuje uchwałę o udzieleniu lub nieudzieleniu absolutorium.
Druga to wotum zaufania, które wiąże się z rozpatrzeniem raportu o stanie gminy. Zakres tej oceny jest inny niż w przypadku absolutorium.
W Bochni 25 czerwca radni nie udzielili burmistrz zarówno wotum zaufania, jak i absolutorium. Są to jednak dwa odrębne instrumenty oceny działalności władz miasta. I właśnie na tę różnicę Magdalena Łacna zwraca szczególną uwagę.
Jej zdaniem szersza ocena działalności burmistrza, w tym ocena realizowanych polityk i kierunków działania, może być elementem debaty przy wotum zaufania. Absolutorium powinno natomiast koncentrować się na wykonaniu konkretnego budżetu.
Spór polityczny czy spór o finanse?
Wokół całej sprawy pojawia się więc fundamentalne pytanie: czy czerwcowa odmowa absolutorium była przede wszystkim oceną wykonania budżetu, czy też wyrazem szerszej oceny działalności burmistrz?
RIO, stwierdzając nieważność uchwały, opowiedziała się po stronie stanowiska, zgodnie z którym przedstawione podstawy nie wystarczały do prawidłowej odmowy absolutorium. Z drugiej strony Rada Miasta pozostaje organem, który ma prawo kontrolować działalność burmistrza i oceniać wykonanie budżetu.
Dlatego też rozstrzygnięcie RIO nie kończy politycznego sporu w Bochni. Rozstrzyga natomiast konkretną kwestię prawną dotyczącą uchwały z 25 czerwca.
„Mieszkańcy zasługują na samorząd skoncentrowany na rozwiązywaniu problemów”
W dalszej części swojego stanowiska Magdalena Łacna apeluje o zakończenie eskalacji konfliktu.
Burmistrz podkreśla, że szanuje Radę Miasta oraz prawo każdego radnego do własnej oceny jej pracy. Jednocześnie oczekuje – jak zaznacza – takiego samego szacunku dla prawa, faktów oraz kompetencji poszczególnych organów samorządu.
Jej zdaniem Bochnia potrzebuje przede wszystkim pracy i współpracy.
„Bochnia potrzebuje dziś nie politycznej wojny, lecz odpowiedzialności, dialogu i konsekwentnej pracy” – przekazuje burmistrz.
Co dalej z absolutorium?
Stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta oznacza, że czerwcowa decyzja o nieudzieleniu burmistrz absolutorium została zakwestionowana przez organ nadzoru.
Jednocześnie sprawa pokazuje, jak istotne w procedurze absolutoryjnej są nie tylko same argumenty polityczne, ale również ich związek z wykonaniem budżetu oraz prawidłowość formalno-prawna podejmowanych działań.
W przypadku Bochni sytuacja jest tym bardziej interesująca, że wcześniej RIO pozytywnie oceniła wykonanie budżetu za 2025 rok, a następnie negatywnie zaopiniowała wniosek Komisji Rewizyjnej o nieudzielenie absolutorium.
Teraz Kolegium Izby poszło krok dalej, stwierdzając nieważność samej uchwały Rady Miasta.
Dla Magdaleny Łacnej nie jest to jednak – jak sama zaznacza – powód do politycznego triumfu.
Burmistrz deklaruje, że chce skupić się na dalszej pracy dla miasta, realizacji inwestycji i pozyskiwaniu kolejnych środków.
Dla Rady Miasta sprawa pozostaje natomiast sygnałem, że przy podejmowaniu uchwał absolutoryjnych argumentacja musi być ściśle powiązana z ustawowymi przesłankami, a sama procedura musi zostać przeprowadzona z zachowaniem wymogów formalno-prawnych.
Jedno jest pewne: spór o absolutorium za 2025 rok jeszcze długo może być przedmiotem dyskusji w bocheńskim samorządzie.
Tym razem jednak nie chodzi już wyłącznie o polityczną ocenę burmistrz Magdaleny Łacnej. W centrum znalazło się pytanie o granice kompetencji Rady Miasta, rolę Regionalnej Izby Obrachunkowej oraz o to, jak w samorządzie powinno wyglądać rozliczanie wykonania publicznego budżetu.
