Pod koniec lipca Urząd Transportu Kolejowego opublikował coroczne statystyki dotyczące wymiany pasażerskiej na stacjach i przystankach kolejowych w Polsce. Dane za 2025 rok przyniosły Krakowowi bardzo dobrą wiadomość. Kraków Główny obsłużył w ubiegłym roku najwięcej pasażerów spośród wszystkich stacji kolejowych w Polsce. To pokazuje, jak ogromne znaczenie dla mieszkańców Krakowa, Małopolski oraz turystów ma krakowski dworzec. Każdego dnia korzystają z niego tysiące osób, które przyjeżdżają do miasta, wyjeżdżają z Krakowa lub przesiadają się między poszczególnymi środkami transportu.
Jest jednak również druga strona tej historii. Mimo ogromnej liczby pasażerów główny hol kompleksu dworcowego jest w godzinach nocnych zamykany. Ogranicza to dostęp do najbardziej naturalnego i dogodnego ciągu komunikacyjnego prowadzącego na perony.
Najważniejszy dworzec w Polsce, ale nie dla pasażera przez całą dobę
Kompleks Krakowa Głównego został zaprojektowany w taki sposób, aby główny hol dworca stanowił naturalne przedłużenie głównego ciągu komunikacyjnego od strony ul. Pawiej, a także połączenie z Dworcem Autobusowym MDA.
To właśnie tędy pasażer może w najbardziej oczywisty sposób dostać się w kierunku peronów. Trasa jest nie tylko krótka i intuicyjna, ale również istotna z punktu widzenia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi. Z głównego holu prowadzą również dwa z trzech wejść na perony znajdujących się w głównym kompleksie dworcowym. W praktyce oznacza to, że hol jest jednym z najważniejszych elementów całego układu komunikacyjnego Krakowa Głównego. Problem pojawia się jednak późnym wieczorem i w nocy.
Między 22:30 a 6:00 główny hol jest zamknięty
Jak wskazują autorzy apelu, osoby, które pojawią się na dworcu między około 22:30 a 6:00, nie mogą przejść przez główny hol. Wraz z jego zamknięciem niedostępne stają się również dwa z trzech zejść na perony znajdujących się od strony głównego budynku dworca. Dla pasażera nie jest to jedynie kwestia wygody. Zamknięcie głównego ciągu oznacza konieczność korzystania z alternatywnych przejść, co może wydłużać drogę na perony i utrudniać poruszanie się po kompleksie osobom, które nie znają dobrze dworca. Szczególne znaczenie ma to w przypadku osób podróżujących z dużym bagażem, rodzin z dziećmi, seniorów czy osób z ograniczoną mobilnością.
Pasażer wychodzi z autobusu i musi szukać alternatywnej drogi
Problem jest szczególnie widoczny w przypadku osób korzystających z Dworca Autobusowego MDA. Dla wielu podróżnych naturalną drogą jest przejście z dworca autobusowego przez główny kompleks Krakowa Głównego, a następnie zejście na odpowiedni peron. W godzinach funkcjonowania głównego holu rozwiązanie jest stosunkowo proste i czytelne. W nocy sytuacja wygląda inaczej.
Pasażer, który przyjeżdża autobusem późnym wieczorem lub wczesnym rankiem, musi korzystać z innych dostępnych ciągów komunikacyjnych. Tym samym traci możliwość skorzystania z najbardziej oczywistego połączenia między Dworcem MDA, ul. Pawią a peronami kolejowymi. W przypadku dworca obsługującego największą liczbę pasażerów w Polsce trudno uznać to za rozwiązanie odpowiadające jego znaczeniu.
Komfort, bezpieczeństwo i dostępność
Kwestia zamykania głównego holu nie powinna być rozpatrywana wyłącznie w kategoriach wygody. Kraków Główny jest jednym z najważniejszych punktów komunikacyjnych w mieście. Łączy kolej, komunikację autobusową oraz transport miejski, a z dworca korzystają zarówno mieszkańcy Krakowa i Małopolski, jak i osoby przyjeżdżające z innych części Polski oraz z zagranicy. Dlatego każdy element organizacji ruchu pasażerskiego ma znaczenie.
Im prostsza i bardziej czytelna droga pomiędzy wejściem na dworzec a peronem, tym łatwiej pasażerowi sprawnie przesiąść się na kolejny środek transportu.
Zamykanie głównego holu powoduje natomiast, że pasażerowie w określonych godzinach tracą dostęp do dwóch z trzech wejść na perony w głównym budynku. To rodzi pytania o zasadność obecnych godzin zamknięcia.
Dlaczego największy dworzec w Polsce jest zamykany właśnie wtedy?
Autorzy apelu zwracają uwagę, że trudno zrozumieć, dlaczego na największym pod względem liczby obsługiwanych pasażerów dworcu kolejowym w Polsce strategiczny ciąg komunikacyjny jest niedostępny przez znaczną część nocy. Nie chodzi przy tym o postulat całodobowego funkcjonowania wszystkich pomieszczeń dworca czy wszystkich usług znajdujących się w jego obrębie.
Chodzi przede wszystkim o zapewnienie pasażerom możliwości swobodnego przejścia przez główny hol i wykorzystania znajdujących się tam ciągów komunikacyjnych w godzinach odpowiadających rzeczywistemu funkcjonowaniu kolei. Jeżeli w nocy nadal przyjeżdżają i odjeżdżają pociągi, dworzec powinien być przede wszystkim dostosowany do potrzeb ich pasażerów.
Jest propozycja zmiany godzin otwarcia
W związku z tym pojawił się konkretny postulat dotyczący zmiany zasad funkcjonowania głównego holu. Autorzy apelu chcą, aby od początku 2027 roku godziny jego zamknięcia zostały dostosowane do rzeczywistego rozkładu jazdy pociągów.
Zgodnie z propozycją zamykanie holu dla podróżnych powinno następować dopiero po przyjeździe ostatnich w ciągu doby pociągów międzynarodowych oraz po odjazdach większości pociągów nocnych.
Z kolei rano hol powinien być otwierany przed odjazdem pierwszych w ciągu doby pociągów międzynarodowych oraz przed porannym szczytem odjazdów pociągów regionalnych. Takie rozwiązanie pozwoliłoby lepiej powiązać funkcjonowanie infrastruktury dworcowej z rzeczywistym ruchem pasażerskim.
Kraków Główny potrzebuje rozwiązania odpowiadającego jego randze
Wyniki opublikowane przez Urząd Transportu Kolejowego pokazują, że Kraków Główny jest kluczowym punktem polskiej sieci kolejowej. Skoro właśnie ta stacja obsługuje najwięcej pasażerów w Polsce, powinna również wyznaczać standardy dotyczące komfortu, dostępności i organizacji ruchu. Nie można oczywiście pomijać kwestii związanych z bezpieczeństwem, ochroną obiektu czy kosztami jego całodobowego funkcjonowania. Te argumenty również powinny być brane pod uwagę.
Jednocześnie rozwiązanie powinno uwzględniać fakt, że kolej nie kończy swojej pracy o godzinie 22:30. Pociągi nocne nadal przyjeżdżają do Krakowa i z niego odjeżdżają. Kursują również połączenia międzynarodowe, a wczesnym rankiem rozpoczyna się kolejny dzień funkcjonowania kolei regionalnej.
Dlatego godziny dostępności najważniejszych ciągów komunikacyjnych powinny być możliwie dobrze dopasowane do rozkładu jazdy.
Najwięcej pasażerów i jednocześnie problem z podstawowym przejściem
Paradoks sytuacji jest więc wyraźny. Kraków Główny jest stacją, która w 2025 roku obsłużyła najwięcej pasażerów w Polsce. Jednocześnie przez kilka godzin każdej nocy pasażerowie nie mogą korzystać z głównego holu i dwóch z trzech zejść na perony w głównym budynku.
To właśnie dlatego sprawa wymaga dyskusji i znalezienia rozwiązania, które będzie odpowiadało rzeczywistym potrzebom podróżnych.
Zwłaszcza że Kraków Główny nie jest wyłącznie dworcem kolejowym. To jeden z najważniejszych węzłów komunikacyjnych miasta, łączący kolej z Dworcem MDA, komunikacją miejską oraz głównymi ciągami pieszymi w centrum Krakowa.
Pasażer powinien mieć możliwość szybkiego, bezpiecznego i możliwie najprostszego dotarcia z dworca autobusowego i ul. Pawiej na peron – niezależnie od tego, czy podróżuje w południe, wieczorem czy o świcie.
Do sprawy będziemy wracać.
