Politechnika Krakowska rozpoczyna współpracę naukową i dydaktyczną z Katowice Airport. Krakowscy naukowcy będą pracować nad rozwiązaniami, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo infrastruktury lotniskowej, poprawić stan nawierzchni dróg startowych i podnieść komfort pasażerów. W Pyrzowicach testowane będą m.in. technologie LiDAR oraz rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję. Na współpracy skorzystają również studenci, którzy otrzymają możliwość odbywania praktyk i staży na jednym z najważniejszych lotnisk w Polsce.
Porozumienie o współpracy pomiędzy Politechniką Krakowską a Katowice Airport zostało podpisane przez rektora uczelni prof. Andrzeja Szaratę oraz Artura Tomasika, prezesa Zarządu Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego, które zarządza katowickim portem lotniczym. Współpraca ma połączyć doświadczenie operacyjne lotniska z zapleczem naukowym krakowskiej uczelni. Jej jednym z głównych celów będzie opracowywanie i testowanie rozwiązań, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane w codziennym funkcjonowaniu infrastruktury lotniskowej.
Bezpieczeństwo lotniska pod lupą naukowców
Politechnika Krakowska od lat specjalizuje się w badaniach związanych z transportem, logistyką i infrastrukturą. Teraz część tej wiedzy ma zostać wykorzystana bezpośrednio na terenie Katowice Airport.
– To jeden z naszych priorytetowych obszarów badań i kształcenia kadr inżynierskich – podkreśla rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata.
Uczelnia zajmuje się m.in. planowaniem, projektowaniem, utrzymaniem i modernizacją infrastruktury transportowej, a także bezpieczeństwem, logistyką, nowymi technologiami, ochroną środowiska i zarządzaniem w transporcie. Współpraca z lotniskiem w Pyrzowicach ma pozwolić na wykorzystanie tej wiedzy w praktyce. Jednym z najciekawszych elementów będzie testowanie technologii LiDAR, która może znaleźć zastosowanie w monitorowaniu infrastruktury lotniskowej.
LiDAR pomoże wykrywać obiekty na drodze startowej?
Jednym z zagrożeń dla bezpieczeństwa lotnisk są tak zwane FOD (Foreign Object Debris), czyli obce przedmioty znajdujące się na powierzchni drogi startowej, dróg kołowania czy płyty postojowej. Pozostawiony na lotnisku przedmiot może stanowić poważne zagrożenie dla samolotu, dlatego jego szybkie wykrycie ma ogromne znaczenie. Krakowscy naukowcy będą sprawdzać, czy technologia LiDAR może zostać wykorzystana do automatycznego wykrywania takich obiektów na terenie lotniska.
– Na infrastrukturze katowickiego lotniska specjaliści z Politechniki będą m.in. testować nowoczesne rozwiązania oparte na technologii LiDAR. Posłużą one do monitorowania stanu nawierzchni lotniskowych oraz zapobiegania obecności ciał obcych na drodze startowej – mówi Artur Tomasik.
Badania już się rozpoczęły. Zespół naukowców z Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych Politechniki Krakowskiej prowadził w Pyrzowicach prace dotyczące dwóch zagadnień. Pierwszym jest właśnie wykrywanie obiektów FOD z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Drugim – możliwość oceny jakości nawierzchni drogi startowej na podstawie nagrań wideo oraz algorytmów sztucznej inteligencji.
Sztuczna inteligencja oceni stan nawierzchni
AI ma być wykorzystywana również do analizy stanu infrastruktury lotniskowej.
Naukowcy sprawdzają możliwości wykorzystania nagrań wideo i algorytmów sztucznej inteligencji do oceny jakości nawierzchni drogi startowej. Takie rozwiązania mogą w przyszłości ułatwić wykrywanie nieprawidłowości i monitorowanie stanu infrastruktury. Badania mają odpowiedzieć na pytanie, na ile poszczególne technologie mogą zostać zautomatyzowane i czy będą nadawały się do rzeczywistego wykorzystania na lotnisku.
– Oceniamy m.in. skuteczność detekcji, dokładność lokalizacji obiektów, możliwość automatyzacji procesu wykrywania FOD i potencjał wdrożeniowy rozwiązania – wyjaśnia dr inż. Anton Pashkevich, kierujący pracami badawczymi.
Jeżeli testy zakończą się powodzeniem, opracowane rozwiązania mogą w przyszłości znaleźć zastosowanie w codziennym monitorowaniu infrastruktury Katowice Airport.
Naukowcy sprawdzą też, jak pasażerowie poruszają się po terminalu
Współpraca nie będzie dotyczyć wyłącznie infrastruktury technicznej. Politechnika Krakowska rozpoczęła również badania dotyczące percepcji oznakowania terminalu pasażerskiego.
Chodzi o sprawdzenie, jak pasażerowie odbierają i interpretują informacje znajdujące się na lotnisku. Dobre oznakowanie jest szczególnie ważne w dużych portach lotniczych, gdzie pasażerowie muszą szybko znaleźć odpowiedni terminal, stanowisko odprawy, kontrolę bezpieczeństwa, bramkę czy miejsce odbioru bagażu.
– Naszym celem jest lepsze zrozumienie sposobu, w jaki pasażerowie odbierają i interpretują oznakowanie na lotnisku. Liczymy, że wyniki badań pozwolą wskazać obszary wymagające udoskonalenia i będą cennym wsparciem w dalszym rozwoju infrastruktury oraz poprawie komfortu pasażerów – mówi dr inż. Anton Pashkevich.
Wnioski z badań mogą więc w przyszłości przełożyć się nie tylko na bezpieczeństwo, ale również na wygodniejsze korzystanie z lotniska przez podróżnych.
Rozwiązanie z Krakowa może trafić do Pyrzowic
Współpraca obejmuje również możliwość wykorzystania innych technologii opracowanych na Politechnice Krakowskiej. Jednym z przykładów są polimerowe złącza podatne, które były już testowane m.in. na lotnisku w Balicach. Ich zadaniem jest przenoszenie obciążeń przy dużych deformacjach. Dzięki temu mogą ograniczać naprężenia występujące w materiałach kruchych i zwiększać wytrzymałość remontowanych konstrukcji. Technologia może być przydatna szczególnie w przypadku konstrukcji narażonych na różnego rodzaju deformacje, w tym związane ze szkodami komunikacyjnymi, górniczymi, sejsmicznymi czy osuwiskowymi. Jeżeli rozwiązanie sprawdzi się w warunkach katowickiego lotniska, może zostać wykorzystane przy kolejnych przedsięwzięciach infrastrukturalnych.
Studenci będą pracować nad prawdziwymi problemami lotniska
Porozumienie ma znaczenie nie tylko dla naukowców i samego lotniska. Dużą część współpracy stanowić będzie również kształcenie studentów.
Studenci Politechniki Krakowskiej otrzymają możliwość odbywania w Katowice Airport praktyk i staży. Będą mogli również realizować tam prace dyplomowe oparte na rzeczywistych problemach związanych z funkcjonowaniem portu lotniczego. Dotyczy to szczególnie osób studiujących takie kierunki jak: transport i logistyka, mechanika i budowa maszyn, budownictwo, inżynieria bezpieczeństwa. Dla studentów oznacza to możliwość zdobycia doświadczenia w rzeczywistym środowisku pracy jeszcze przed ukończeniem studiów.
– Bezpośredni dostęp do danych, specjalistów i prawdziwych zadań inżynierskich podczas praktyk oraz realizacji prac inżynierskich i magisterskich doda rynkowej wartości dyplomom naszych absolwentów – zaznacza prof. Andrzej Szarata.
Pierwsze prace dyplomowe realizowane przy wsparciu specjalistów Katowice Airport już powstają.
Wspólne badania, testy i wdrożenia
Współpraca Politechniki Krakowskiej i Katowice Airport ma obejmować znacznie więcej niż pojedyncze projekty badawcze. Partnerzy planują m.in. realizację wspólnych prac badawczych, rozwojowych i testowych, udział w projektach wdrożeniowych oraz eksperckie wsparcie uczelni przy konsultacjach branżowych i przygotowywaniu opracowań doradczych. Przewidziano również bieżącą wymianę wiedzy i doświadczeń oraz możliwość korzystania z wzajemnej infrastruktury. Dla lotniska oznacza to dostęp do specjalistycznego zaplecza naukowego. Dla uczelni – możliwość prowadzenia badań w rzeczywistych warunkach i sprawdzania, czy opracowywane technologie faktycznie sprawdzają się w praktyce.
– Jestem przekonany, że połączenie naszej praktycznej wiedzy operacyjnej i biznesowej z eksperckim zapleczem naukowym Politechniki Krakowskiej przyniesie wymierne efekty – mówi Artur Tomasik.
Krakowska nauka wkracza na lotnisko w Pyrzowicach
Podpisane porozumienie może więc przynieść korzyści obu stronom. Katowice Airport zyskuje partnera naukowego, który będzie pomagał w opracowywaniu i testowaniu nowych technologii związanych z bezpieczeństwem, infrastrukturą i obsługą pasażerów.
Politechnika Krakowska otrzymuje natomiast dostęp do jednego z najważniejszych portów lotniczych w regionie, gdzie jej naukowcy i studenci mogą prowadzić badania oraz zdobywać doświadczenie.
Najważniejsze będą jednak efekty praktyczne. Jeżeli technologie LiDAR i sztuczna inteligencja przejdą pomyślnie testy w Pyrzowicach, rozwiązania opracowywane przez krakowskich naukowców mogą w przyszłości pomóc w szybszym wykrywaniu zagrożeń na lotnisku, monitorowaniu nawierzchni i poprawie komfortu podróżnych. To przykład współpracy nauki z biznesem, w której laboratorium nie kończy się na uczelnianym budynku – staje się nim realna infrastruktura lotniskowa.
