Muzeum Tatrzańskie zaprasza na wyjątkową wystawę Małgorzaty Mirgi-Tas – jednej z najważniejszych współczesnych polskich artystek. „Weś gilaweł / Laś śpiewa / The Forest Is Singing” to przygotowana specjalnie dla Muzeum Palace wieloelementowa instalacja rzeźbiarsko-tekstylna, która podejmuje temat wojennych doświadczeń Romów Karpackich oraz pamięci o Zagładzie Romów i Sinti. Wernisaż odbędzie się 2 września o godz. 17.00.
Zakopiańskie Muzeum Palace stanie się miejscem prezentacji najnowszej realizacji Małgorzaty Mirgi-Tas. Wystawa została przygotowana specjalnie z myślą o tym miejscu i wykorzystuje jego wyjątkowy, ale również niezwykle trudny kontekst historyczny. Muzeum Palace mieści się bowiem w budynku dawnej siedziby Gestapo w Zakopanem – jednym z najbardziej traumatycznych miejsc pamięci związanych z okresem II wojny światowej na Podhalu. Właśnie w tej przestrzeni artystka opowie historię, która przez lata pozostawała na marginesie dominujących narracji dotyczących wojennej przeszłości regionu.
Osobista historia artystki
„Weś gilaweł / Laś śpiewa” podejmuje temat Zagłady Romów i Sinti, który pojawiał się już wcześniej w twórczości Małgorzaty Mirgi-Tas. Tym razem artystka odnosi się jednak szczególnie mocno do wojennych doświadczeń własnej rodziny oraz innych Romów Karpackich żyjących podczas okupacji na terenach zajętych przez III Rzeszę. Dzięki temu wystawa ma bardzo osobisty charakter. Jednocześnie jest mocno związana z Podhalem i regionem, w którym artystka mieszka i tworzy. Mirga-Tas nie ogranicza się jednak do przedstawienia historii swojej rodziny. Jej praca stawia również pytania o to, w jaki sposób powstaje pamięć historyczna, kto ją tworzy i czyje doświadczenia trafiają do oficjalnych opowieści o przeszłości. Artystka zwraca uwagę na momenty, w których źródła historyczne milczą, dokumentacja się urywa, a losy konkretnych osób pozostają nieobecne w dominującej narracji.
Tekstylia jako nośnik pamięci
Charakterystycznym elementem twórczości Małgorzaty Mirgi-Tas są kolaże tekstylne. Artystka wykorzystuje m.in. tkaniny pochodzące od rodziny i przyjaciół – zasłony, koszule czy fragmenty ubrań. Materiały te nie są więc przypadkowymi elementami artystycznej kompozycji. Niosą ze sobą osobiste historie i wspomnienia.
W twórczości Mirgi-Tas tkanina staje się sposobem opowiadania o społeczności romskiej, jej historii, doświadczeniach i tożsamości. Artystka konsekwentnie podejmuje również temat przełamywania antyromskich stereotypów i tworzenia afirmatywnego obrazu społeczności romskich.
Artystka znana na całym świecie
Małgorzata Mirga-Tas mieszka i tworzy w Czarnej Górze na Spiszu. Jest absolwentką Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jej prace były prezentowane w najważniejszych instytucjach kultury oraz podczas prestiżowych wydarzeń artystycznych na całym świecie. Szczególnie ważnym momentem w jej karierze był 2022 rok, kiedy reprezentowała Polskę podczas 59. Biennale Sztuki w Wenecji. Została wówczas pierwszą w historii Biennale romską artystką, której prace zaprezentowano w pawilonie narodowym. Zakopiańska wystawa będzie natomiast jej pierwszą indywidualną wystawą w Zakopanem.
Wystawa w szczególnym miejscu
Umieszczenie instalacji właśnie w Muzeum Palace ma dodatkowe znaczenie. Budynek, który dziś jest miejscem pamięci i edukacji, podczas II wojny światowej był siedzibą niemieckiej policji bezpieczeństwa. W tym kontekście opowieść o losach Romów podczas okupacji nabiera szczególnego wymiaru. „Las śpiewa” konfrontuje widza z historią, ale jednocześnie pozostawia przestrzeń do zadawania pytań o to, co zostało zapamiętane, a co przez dekady pozostawało przemilczane.
Kuratorem wystawy jest Wojciech Szymański.
Kiedy będzie można zobaczyć wystawę?
Wernisaż odbędzie się 2 września 2026 roku o godz. 17.00 w Muzeum Palace przy ul. Chałubińskiego 7 w Zakopanem. Wstęp na wydarzenie jest wolny w ramach promocji Muzeum Tatrzańskiego. Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 3 września 2026 roku do 31 stycznia 2027 roku. Organizatorzy przypominają, że przy Muzeum Palace nie ma dostępnych miejsc parkingowych. Podczas wernisażu samochody będzie można pozostawić na parkingach przy Galerii Sztuki w Willi Oksza przy ul. Zamoyskiego 25 oraz Galerii Władysława Hasiora przy ul. Jagiellońskiej 18b.
„Weś gilaweł / Laś śpiewa / The Forest Is Singing” będzie więc nie tylko wystawą sztuki współczesnej. To również próba opowiedzenia historii, która łączy pamięć rodzinną, doświadczenie społeczności romskiej i trudną historię Podhala.
