W ostatnich dwunastu miesiącach Małopolska straciła wiele osób, które przez lata współtworzyły jej życie naukowe, artystyczne, kulturalne i społeczne. Wśród tych, których pożegnaliśmy, znaleźli się wybitni aktorzy, muzycy, malarze, naukowcy, dziennikarze oraz samorządowcy. Ich działalność wykraczała daleko poza granice regionu, a dorobek i wspomnienia o nich pozostaną częścią historii Krakowa i całej Małopolski.
Początek listopada to czas szczególnej pamięci o tych, których już z nami nie ma. Wspominamy osoby, które przez wiele lat pracowały na rzecz lokalnych społeczności, rozwijały kulturę, kształciły kolejne pokolenia, tworzyły dzieła sztuki i reprezentowały Małopolskę w świecie nauki, sportu oraz życia publicznego. Każda z tych historii jest inna, ale łączy je jedno: pozostawiony dorobek, którego nie da się sprowadzić wyłącznie do daty odejścia.
Małgorzata Kołpa. Rektor, która zmieniła oblicze tarnowskiej uczelni
Wśród osób, które pożegnaliśmy, była dr hab. Małgorzata Kołpa, związana z Tarnowem naukowczyni i nauczycielka akademicka. Zmarła w wieku 60 lat. W latach 2020–2025 pełniła funkcję rektora uczelni, która w czasie jej kierowania przechodziła kolejne etapy rozwoju i zmieniała swoją nazwę. Najpierw była to Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, następnie Akademia Nauk Stosowanych, a później Akademia Tarnowska.
Małgorzata Kołpa wcześniej, w latach 2015–2020, była prorektorem do spraw współpracy i rozwoju. Jako rektor angażowała się w rozbudowę oferty dydaktycznej. W ciągu kilku lat na uczelni uruchomiono kilkanaście nowych kierunków, wśród nich psychologię, prawo i kierunek lekarski. W 2024 roku została jednogłośnie wybrana na kolejną kadencję.
Jej droga zawodowa była ściśle związana z pielęgniarstwem i naukami o zdrowiu. Ukończyła Wydział Pielęgniarstwa Akademii Medycznej we Wrocławiu, a doktorat obroniła na Wydziale Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 2020 roku uzyskała stopień doktora habilitowanego. Pracowała między innymi na bloku operacyjnym oraz oddziale neurochirurgii Szpitala Wojewódzkiego im. św. Łukasza w Tarnowie, zdobywając specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa operacyjnego.
Od 2003 roku była związana z tarnowską uczelnią jako wykładowczyni. Kierowała Zakładem Pielęgniarstwa, angażowała się w działalność dydaktyczną i organizowała konferencje naukowo-szkoleniowe. Jej dorobek obejmował 167 publikacji naukowych w polskich i zagranicznych czasopismach. Była także promotorką i recenzentką ponad stu prac licencjackich oraz magisterskich.
Ważną częścią jej działalności były badania dotyczące zdrowia publicznego i edukacji zdrowotnej. Współtworzyła również program „Zdrowy Tarnowianin” realizowany w latach 2014–2017. Jej praca pozostawiła trwały ślad zarówno w środowisku akademickim, jak i w tarnowskiej społeczności.
Janusz Tarabuła. Krakowski malarz i współtwórca Grupy Nowohuckiej
2 stycznia 2026 roku w Krakowie zmarł Janusz Tarabuła. Miał 94 lata. Był malarzem, współzałożycielem Grupy Nowohuckiej, działającej w latach 1956–1961, a od 1961 roku członkiem Grupy Krakowskiej.
Studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1950–1956. Dyplom uzyskał w pracowni Czesława Rzepińskiego. W swojej twórczości reprezentował nurt określany jako malarstwo materii. Zajmował się również rysunkiem, grafiką i malarstwem monumentalnym.
Jego artystyczna droga obejmowała kilka wyraźnych etapów. W latach 60. tworzył obrazy o charakterystycznych, oszczędnych powierzchniach, w których wykorzystywał materiały kojarzone z codziennością i niedostatkiem. Prace takie jak „Chusta”, „Szata”, „Światło” czy „Wieża” niosły ze sobą symboliczne treści, często interpretowane w kontekście filozoficznym i religijnym.
W kolejnych dekadach jego malarstwo stopniowo się zmieniało. W latach 70. pojawiły się w nim oszczędnie stosowane kolory oraz motywy geometrii i astronomii. W latach 80. artysta poszerzył paletę barw i powrócił do umownej figuracji. Był także autorem polichromii kościelnych, między innymi w świątyni w Niemysłowicach na Opolszczyźnie.
Twórczość Tarabuły była prezentowana na wystawach, a jego dorobek przypominano również w Krakowie. W 2025 roku Muzeum Narodowe w Krakowie przygotowało wystawę „Pamięć”, obejmującą reprezentatywny wybór jego dzieł, od prac studenckich z lat 50. po obrazy powstałe w XXI wieku. Ekspozycja pokazywała, jak na przestrzeni dekad zmieniała się jego sztuka i jak ważne miejsce zajmowały w niej refleksje dotyczące pamięci, przemijania i duchowości.
Edward Linde-Lubaszenko. Aktor, który przez dekady był związany z krakowskim Starym Teatrem
8 lutego 2026 roku zmarł Edward Linde-Lubaszenko, wybitny aktor filmowy i teatralny oraz pedagog. Urodził się w 1939 roku. W swojej karierze stworzył dziesiątki ról na scenie i przed kamerą. Zagrał w ponad 70 filmach, ponad 110 przedstawieniach teatralnych oraz przeszło 80 spektaklach Teatru Telewizji.
Szczególne miejsce w jego życiu zawodowym zajmował Narodowy Stary Teatr w Krakowie, z którym był związany od 1973 roku. Przez kolejne dekady współpracował z najważniejszymi postaciami polskiego teatru, w tym z Jerzym Jarockim, Konradem Swinarskim, Andrzejem Wajdą, Krystianem Lupą i Tadeuszem Bradeckim.
Współpraca z Jerzym Jarockim była dla niego ważnym doświadczeniem artystycznym. Wystąpił w 21 przedstawieniach tego reżysera. Na krakowskiej scenie publiczność mogła oglądać go między innymi jako Stańczyka w „Weselu” w reżyserii Jana Klaty oraz Króla Fezu w „Księciu niezłomnym” w reżyserii Małgorzaty Warsickiej.
Popularność przyniosły mu również role filmowe i telewizyjne. Wystąpił między innymi w „Psach” Władysława Pasikowskiego oraz serialu „Układ krążenia”. Przez lata pozostawał aktywny nie tylko jako aktor, lecz także jako pedagog. W 2024 roku został uhonorowany Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za całokształt działalności artystycznej.
Jego dorobek obejmuje dziesiątki kreacji, które zapisały się w historii polskiego teatru, filmu i telewizji. Dla krakowskiego środowiska teatralnego był jedną z ważnych postaci kilku pokoleń artystów.
Stanisław Krawczyński. Mistrz i mentor krakowskich muzyków
21 lutego 2026 roku zmarł prof. Stanisław Krawczyński. Miał 70 lat. Był dyrygentem, chórmistrzem, pedagogiem i wieloletnim rektorem Akademii Muzycznej w Krakowie. Przez lata kształtował kolejne pokolenia muzyków, a jego działalność miała znaczenie zarówno dla krakowskiego środowiska akademickiego, jak i życia koncertowego.
Funkcję rektora Akademii Muzycznej pełnił łącznie przez 12 lat. Kierował również zespołami, wśród których znalazły się Chór Polskiego Radia i Telewizji w Krakowie oraz Chór Filharmonii Krakowskiej. Przez ponad dwie dekady był dyrygentem Capelli Cracoviensis.
Wraz z muzykami występował na prestiżowych europejskich scenach, między innymi w Teatro alla Scala w Mediolanie, Teatro Regio w Turynie, Accademia Nazionale di Santa Cecilia w Rzymie oraz Beethovensaal w Stuttgarcie.
Współpracownicy wspominali go jako człowieka wymagającego, ale sprawiedliwego, serdecznego i oddanego muzyce. Podkreślali jego umiejętność budowania zespołów oraz przekonanie, że siła tkwi we wspólnym działaniu. Był dla młodszych muzyków mistrzem i mentorem, dla starszych zaś przyjacielem i kolegą.
Jego życiorys naznaczyły również doświadczenia rodzinne związane z historią XX wieku. Rodzice zostali zesłani na Syberię, skąd wrócili do Krakowa w grudniu 1955 roku. Stanisław Krawczyński urodził się w Kraju Krasnojarskim, na terenie ówczesnego Związku Radzieckiego.
Jego śmierć była ogromnym zaskoczeniem dla środowiska muzycznego. Zaledwie kilka miesięcy wcześniej obchodził 70. urodziny. Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się mszą w Bazylice Mariackiej. Gdy kondukt z trumną opuszczał świątynię, zgromadzeni oddali mu hołd brawami.
Joanna Słowińska. Głos polskiego folku i współtwórczyni Etnorozstajów
16 lipca 2026 roku zmarła Joanna Słowińska. Miała 55 lat. Była pieśniarką, skrzypaczką i jedną z rozpoznawalnych postaci polskiej sceny muzyki folkowej. Współtworzyła festiwal Etnorozstaje, a jej działalność artystyczna była mocno związana z Krakowem.
W grudniu 2023 roku artystka udzieliła wywiadu Sylwii Paszkowskiej, w którym opowiadała o życiu z chorobą nowotworową. Diagnozę usłyszała w kwietniu 2021 roku. Rozpoczęła leczenie, ale nie pozwoliła, by choroba całkowicie zdominowała jej codzienność i działalność artystyczną.
W rozmowie mówiła o trudnych doświadczeniach, ale także o sile, którą dawała jej muzyka. Podkreślała znaczenie bliskich osób i potrzebę zachowania normalności mimo choroby. Jej słowa poruszały szczerością i sposobem, w jaki opowiadała o własnym doświadczeniu.
Joanna Słowińska została pochowana w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Pozostawiła po sobie dorobek artystyczny i pamięć o głosie, który przez lata był ważną częścią polskiej muzyki folkowej.
Zbigniew Święch. Odkrywał tajemnice Wawelu i popularyzował historię Krakowa
2 sierpnia 2026 roku zmarł Zbigniew Święch, dziennikarz, pisarz, popularyzator historii i reżyser filmów popularnonaukowych. Miał 83 lata. Był szczególnie związany z Krakowem, którego historię i tajemnice przez lata przybliżał czytelnikom oraz słuchaczom.
Największą rozpoznawalność przyniosła mu trylogia „Klątwy, mikroby, uczeni”, poświęcona między innymi tajemniczym zgonom naukowców, którzy w 1973 roku uczestniczyli w otwarciu grobowca Kazimierza Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki na Wawelu. Święch przedstawiał hipotezę, że za tragedią mogły stać nie nadprzyrodzone siły, lecz niebezpieczne drobnoustroje, w tym kropidlak żółty.
W swoich publikacjach zajmował się również innymi wawelskimi zagadkami. Napisał między innymi książki „Budzenie wawelskiej pani królowej Jadwigi” oraz „Czakram wawelski. Największa tajemnica wzgórza”. Był gościem Radia Kraków, gdzie dzielił się wiedzą o historii miasta.
Pozostawał zapalonym bibliofilem i był związany z Biblioteką Jagiellońską. Nie tylko korzystał z jej zbiorów, lecz także wspierał finansowo rozbudowę jej siedziby. W dowód uznania otrzymał symboliczną kartę biblioteczną z numerem 1 jako Pierwszy Honorowy Czytelnik.
Zbigniew Święch został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Jan Frycz. Wybitny aktor krakowskiej sceny i polskiego kina
15 sierpnia 2026 roku zmarł Jan Frycz. Miał 72 lata. Był jednym z cenionych polskich aktorów filmowych i teatralnych, przez wiele lat związanym z Krakowem. W ostatnim okresie życia zmagał się z ciężką chorobą, jednak mimo problemów zdrowotnych pozostawał aktywny zawodowo.
Urodził się 15 maja 1954 roku w Krakowie. Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Na scenie zadebiutował w 1978 roku w przedstawieniu „Damy i huzary” Aleksandra Fredry w reżyserii Mikołaja Grabowskiego, wystawianym w Teatrze im. Juliusza Słowackiego.
W kolejnych latach występował między innymi w Teatrze Polskim w Warszawie. W 1989 roku dołączył do zespołu Narodowego Starego Teatru w Krakowie, z którym był związany przez wiele lat. Współpracował z najważniejszymi reżyserami polskiego teatru, w tym z Andrzejem Wajdą, Jerzym Jarockim i Jerzym Grzegorzewskim.
Szczególne miejsce w jego karierze zajęła współpraca z Krystianem Lupą. Stworzył w jego spektaklach wiele znaczących kreacji, między innymi Iwana w „Braciach Karamazow”, Escha w „Lunatykach” oraz Poncjusza Piłata w „Mistrzu i Małgorzacie”. Jedną z jego ważnych ról był również Aktor Teatru Narodowego w „Wycince” Thomasa Bernharda.
Frycz zapisał się także w historii polskiego kina i telewizji. Wystąpił między innymi w „Pożegnaniu jesieni”, „Pestce”, „Pręgach”, „Różyczce” oraz „Bezmiarze sprawiedliwości”. W ostatnich latach widzowie mogli go oglądać w serialu „Ślepnąc od świateł” oraz filmie „25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy”.
Mimo choroby rozpoczął próby do „Orestei” w reżyserii Luka Percevala, jednak nie doczekał premiery. Jego śmierć była stratą dla polskiego teatru i filmu, a także dla krakowskiego środowiska artystycznego.
Bolesław Kosior. Ponad ćwierć wieku w krakowskim samorządzie
31 sierpnia 2026 roku zmarł Bolesław Kosior, wieloletni krakowski samorządowiec. Miał 77 lat. Przez ponad ćwierć wieku był związany z Radą Miasta Krakowa, w której zasiadał nieprzerwanie od 1998 do 2024 roku. Pełnił między innymi funkcję wiceprzewodniczącego.
W latach 80. angażował się w działalność „Solidarności”. Był również jednym z liderów Prawa i Sprawiedliwości w Krakowie, współzałożycielem Klubu „Gazety Polskiej” oraz działaczem Akcji Katolickiej.
Jego działalność samorządowa rozpoczęła się wraz z tworzeniem krakowskiego samorządu i struktur dzielnicowych. Angażował się w organizację szkoleń dla radnych dzielnic, które stały się podstawą jednego z pierwszych podręczników dla początkujących samorządowców – „Vademecum Radnego Dzielnicy”.
Przewodniczył Radzie i Zarządowi Dzielnicy IV Prądnik Biały w jej pierwszej kadencji. Z jego inicjatywy powstało również jedno z pierwszych krakowskich pism samorządowych – „Gazeta Lokalna”, która ukazuje się do dziś.
Bolesław Kosior należał do grona osób, które uczestniczyły w budowaniu lokalnych struktur samorządowych po przemianach ustrojowych. Przez lata swojej działalności współtworzył życie publiczne Krakowa i angażował się w sprawy mieszkańców.
Pamięć o ludziach, którzy tworzyli Małopolskę
Każda z tych osób działała w innej dziedzinie, ale wszystkie pozostawiły po sobie coś więcej niż wspomnienie. Małgorzata Kołpa rozwijała tarnowską uczelnię i kształciła kolejne pokolenia pracowników ochrony zdrowia. Janusz Tarabuła zapisał się w historii krakowskiego malarstwa. Edward Linde-Lubaszenko i Jan Frycz przez lata tworzyli ważne role teatralne i filmowe. Stanisław Krawczyński budował środowisko muzyczne, a Joanna Słowińska wzbogacała polską scenę folkową. Zbigniew Święch przybliżał historię Krakowa, natomiast Bolesław Kosior współtworzył lokalny samorząd.
Ich nazwiska pozostaną związane z miejscami, instytucjami i środowiskami, którym poświęcili swoje życie zawodowe. Dla wielu mieszkańców Małopolski byli nie tylko znanymi postaciami, lecz także ludźmi, których praca, talent i zaangażowanie przez lata wpływały na codzienność regionu.
Pamięć o nich jest częścią historii Krakowa i Małopolski. To także przypomnienie, jak wiele zawdzięczamy osobom, które swoją pracą i pasją budowały dorobek kolejnych pokoleń.

















